Sức sống của dân tộc Việt Nam đã được minh chứng qua bề dầy của lịch sử nước nhà, yếu tốquật cường trải dài trên một ngàn năm bị Bắc thuộc để lấy lại tự chủ - độc lập bằng một loạt nỗ lực thử nghiệm ở các nhà Đinh - Ngô - Lê - Lý - Trần...
Nhưng tới nay, ngoái lại thì ít nhất chúng ta thấy rằng từ giữa thế kỷ 19, với sự kiện đô đốc Mathew C. Perry của Mỹ sang Viễn Đông giúp Nhật có cơ hội cởi mở, giới trí thức Việt Nam đã vốn đánh mất vai trò chủ động của mình khi không còn đủ khả năng vạch ra viễn kiến và cụ thể hướng dẫn dân tộc tiến bộ trên bước đường trường tồn.
Và cũng từ đấy, chúng ta liên tiếp dấn sâu vào vũng lầy nô lệ, chưa có thể rứt đi được; mặc dù đã có khá nhiều dịp như mới nhất đây là sự kiện ba mươi tháng tư năm 1975.
Đầu năm nay, 2022, tôi bắt đầu duyệt lại quá khứ qua độ năm cốt truyện. Tuần qua, mới viết tạm xong được hai phần, thì hôm nay, thứ tư 16 tháng 3, sau khi nghe qua bài diễn văn của tổng thống Ukraine, ông Volodymyr Zelensky, đọc trực tuyến trước Quốc Hội Mỹ, tôi cảm nhận thật sâu sắc nỗi quằn quại trong chiến tranh mà dân Ukraine đang phải chịu đựng, nhờ vào kinh nghiệm của chính cuộc đời mình. Đồng thời, tôi kính phục sức quật cường của họ mà vừa tủi hổ trong lòng...
Tôi quyết định cho tạm phổ biến hai phần truyện ký mà tôi vừa mới điều chỉnh xong, trong lúc vẫn tiếp tục viết tiếp.
